લાંબા અંતર સુધી પાવરના વિતરણ માટે ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ સમજાવો.
(N/A) લાંબા અંતર સુધી વિદ્યુત ઊર્જાના મોટા પાયે પ્રસારણ અને વિતરણ માટે ટ્રાન્સફોર્મર અનિવાર્ય છે.
પાવર જનરેટરના વોલ્ટેજ આઉટપુટને સ્ટેપ-અપ ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ કરીને વધારવામાં આવે છે. વોલ્ટેજમાં આ વધારાને કારણે આપેલ પાવર લેવલ $(P = VI)$ માટે પ્રવાહમાં ઘટાડો થાય છે,જે ટ્રાન્સમિશન લાઈનોમાં થતા $I^{2}R$ પાવર લોસ (ઉષ્મા વ્યય) ને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
ત્યારબાદ આ હાઈ-વોલ્ટેજ વીજળીને લાંબા અંતર સુધી ગ્રાહકોની નજીક આવેલા સબ-સ્ટેશનો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
આ સબ-સ્ટેશનો પર,વોલ્ટેજને સુરક્ષિત સ્તર સુધી ઘટાડવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સ્થાનિક વિતરણ સબ-સ્ટેશનો અને વીજળીના થાંભલાઓ પર તેને વધુ ઘટાડવામાં આવે છે,જેથી $240 \ V$ નો પાવર સપ્લાય આપણા ઘરો સુધી પહોંચે છે.
પાવર જનરેટરના વોલ્ટેજ આઉટપુટને સ્ટેપ-અપ ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ કરીને વધારવામાં આવે છે. વોલ્ટેજમાં આ વધારાને કારણે આપેલ પાવર લેવલ $(P = VI)$ માટે પ્રવાહમાં ઘટાડો થાય છે,જે ટ્રાન્સમિશન લાઈનોમાં થતા $I^{2}R$ પાવર લોસ (ઉષ્મા વ્યય) ને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
ત્યારબાદ આ હાઈ-વોલ્ટેજ વીજળીને લાંબા અંતર સુધી ગ્રાહકોની નજીક આવેલા સબ-સ્ટેશનો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
આ સબ-સ્ટેશનો પર,વોલ્ટેજને સુરક્ષિત સ્તર સુધી ઘટાડવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સ્થાનિક વિતરણ સબ-સ્ટેશનો અને વીજળીના થાંભલાઓ પર તેને વધુ ઘટાડવામાં આવે છે,જેથી $240 \ V$ નો પાવર સપ્લાય આપણા ઘરો સુધી પહોંચે છે.
Explore More
Similar Questions
વાસ્તવિક ટ્રાન્સફોર્મર માટે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
ટ્રાન્સફોર્મરના મહત્વના ઉપયોગો લખો.
Medium
View Solution$1\, MW$ પાવરને પાવર સ્ટેશનથી $10\, km$ દૂર આવેલા એક નગરમાં પહોંચાડવાનો છે. આ હેતુ માટે $0.5\, cm$ ત્રિજ્યાના $Cu$ વાયરની જોડીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ઓહ્મિક લોસ (ohmic losses) અને ટ્રાન્સમિટ થયેલા પાવરનો ગુણોત્તર શોધો જો:
$(a)$ પાવર $220\, V$ પર ટ્રાન્સમિટ કરવામાં આવે. આ પદ્ધતિની વ્યવહારિકતા વિશે ટિપ્પણી કરો.
$(b)$ વોલ્ટેજને $11000\, V$ સુધી વધારવા માટે સ્ટેપ-અપ ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,પાવર ટ્રાન્સમિટ કરવામાં આવે,અને ત્યારબાદ વોલ્ટેજને $220\, V$ પર લાવવા માટે સ્ટેપ-ડાઉન ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે.
આપેલ છે: $\rho_{Cu} = 1.7 \times 10^{-8}\, \Omega \cdot m$.
$(a)$ પાવર $220\, V$ પર ટ્રાન્સમિટ કરવામાં આવે. આ પદ્ધતિની વ્યવહારિકતા વિશે ટિપ્પણી કરો.
$(b)$ વોલ્ટેજને $11000\, V$ સુધી વધારવા માટે સ્ટેપ-અપ ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,પાવર ટ્રાન્સમિટ કરવામાં આવે,અને ત્યારબાદ વોલ્ટેજને $220\, V$ પર લાવવા માટે સ્ટેપ-ડાઉન ટ્રાન્સફોર્મરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે.
આપેલ છે: $\rho_{Cu} = 1.7 \times 10^{-8}\, \Omega \cdot m$.
Medium
View Solutionએક સ્ટેપ-અપ ટ્રાન્સફોર્મરનો ટ્રાન્સફોર્મેશન રેશિયો $3:2$ છે. જો પ્રાયમરી કોઈલનો વોલ્ટેજ $30\, V$ હોય,તો સેકન્ડરી કોઈલનો વોલ્ટેજ કેટલો હશે?
Easy
View Solutionસ્ટેપ-અપ ટ્રાન્સફોર્મરમાં ટ્રાન્સફોર્મેશન રેશિયો $4:1$ છે. જો $1.5 \ V$ નું $EMF$ ધરાવતો લેકલાન્શે કોષ ટ્રાન્સફોર્મરના પ્રાયમરી કોઈલ સાથે જોડવામાં આવે,તો તેના સેકન્ડરી કોઈલ પર મળતો વોલ્ટેજ . . . . . . છે.
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo